24

Nötron Aktivasyon Analizi

Notron_aktivasyon_1

NAA yöntemi çevresel kontrol ve izlemede, çevresel örneklerin analizinde, kimya ve malzeme bilimi, arkeoloji, tıp, biyoloji, gıda analizi, adli bilimler, tarih, antropoloji, jeoloji ve jeokimya, endüstri, referans malzemeler ve kalite kontrol analizi gibi birçok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır.

Örnek içinde bulunan kararlı atomların çekirdeklerinin nötronlarla ışınlanması sonucunda elde edilen radyoaktif izotopların yaydığı karakteristik gama ışınlarının yüksek çözünürlüklü detektörlerle sayılması esasına dayanmaktadır. Sayılan gama ışınları ile elde edilen gama spektrumlarının analizi sonucunda örnek içindeki elementlerin analizi yapılır. Aynı anda birçok elementin (30-40 element) ppm altında belirlenmesine imkân veren bir analiz yöntemidir. Uygun koşullarda element belirlemedeki belirsizlik %0.01 mertebesindedir.

Nötron aktivasyon analizi laboratuarında; toprak, sediment, kayaç, metal ve mineral örneklerinde Ba, Br, Eu, Sb, Tb, U elementlerinin yanı sıra Ce, Co, Cr, Cs, Fe, La, Na, Rb, Sc, Th elementleri yüksek duyarlılıkla tayin edilebilmektedir.

Çalışmalar

Laboratuarımız uluslararası akreditasyona yönelik çalışmalar olarak WEPAL (Wageningen Evaluating Programmes for Analytical Laboratories) tarafından organize edilen “Proficiency Test”lerine 2011/4, 2012/1, 2013/1, 2015/1 ve 2015/2 dönemlerinde katılmıştır. Bu çalışma ile NAA laboratuvarı akredite olma yolunda ilerlemektedir.

Laboratuvar Olanakları ve Ekipmanlar
    • Kurşun zırh içinde Canberra Yüksek Saflıklı Germanyum (HpGe) n-tipi koaksiyel detektör
      • Bağıl verim (relative efficiency): %40
      • Çözünürlük: 1,33 MeV de FWHM 2,1 keV
    • Canberra Eagle Dijital Spektrometre
    • Genie 2000 Spektrum Analiz Programı
    • Etüv
    • Hassas terazi
    • Glove box
NAAL_foto